Przy wyborze sposobu ogrzewania budynku warto rozpocząć od określenia jego zapotrzebowania na ciepło, ponieważ to ono w sporej mierze decyduje o potrzebnej mocy urządzenia. Pompy ciepła działają całkiem inaczej niż tradycyjne źródła ciepła, ponieważ nie wytwarzają energii cieplnej tylko poprzez spalanie paliwa, lecz wykorzystują energię znajdującą się w powietrzu, gruncie lub wodzie. W praktyce oznacza to, że znaczenie mają nie tylko parametry samego urządzenia, ale również izolacja przegród, rodzaj instalacji grzewczej, temperatura wymagana przez odbiorniki oraz warunki panujące w danym miejscu.
Przy ocenie konkretnego rozwiązania trzeba więc patrzeć na cały układ. Sama deklarowana moc pompy nie mówi jeszcze, jak urządzenie będzie pracować w realnym budynku.
Podział, jakim są rodzaje pomp ciepła, wynika głównie ze źródła, z którego pobierana jest energia. W przypadku urządzeń powietrznych jest nim powietrze zewnętrzne. Ich praca zależy więc od bieżącej temperatury otoczenia, a przy niskich temperaturach mogą konwertować się zarówno dostępna moc, jak i warunki pracy sprężarki. Pompy gruntowe wykorzystują energię zgromadzoną w gruncie. Wymagają zaprojektowania dobrego dolnego źródła, przykładowo kolektora poziomego albo odwiertów pionowych, co wpływa na sposób przygotowania instalacji i zakres prac na działce. Spotyka się też rozwiązania wykorzystujące wodę jako źródło energii. W ich przypadku ważne są w głównej mierze warunki hydrogeologiczne a także wymagania dotyczące wykonania i eksploatacji instalacji. Różnice między tymi rozwiązaniami nie sprowadzają się zatem do samej konstrukcji urządzenia. Właściwie każdy typ wiąże się z innymi wymaganiami technicznymi i organizacyjnymi.
W praktyce ważnym elementem jest implementację pompy do instalacji znajdującej się wewnątrz budynku. Ogrzewanie płaszczyznowe, tj. podłogowe, zazwyczaj pracuje przy niższych temperaturach wody niż starsze instalacje grzejnikowe, jednakże nie oznacza to, że przy modernizacji istniejącego domu w każdej sytuacji niezbędna jest całkowita wymiana ogrzewania. Powinno się sprawdzić między innymi wielkość grzejników, temperaturę potrzebną do utrzymania oczekiwanych warunków oraz straty ciepła pomieszczeń. Znaczenie ma także sposób przygotowania ciepłej wody użytkowej. O ile pompa ma odpowiadać zarówno za ogrzewanie budynku, jak i podgrzewanie wody, jej praca będzie zależała od kilku różnorakich parametrów i okresowych przeróbek zapotrzebowania. Przy analizie kosztów trzeba natomiast uwzględnić nie tylko i wyłącznie zużycie energii elektrycznej, lecz też koszty zaprojektowania całego systemu, serwisowania oraz ewentualnych elementów dodatkowych. Pominięcie któregoś z tych składników może prowadzić do błędnej oceny rozwiązania.
Istotne są też warunki, w których urządzenie będzie eksploatowane. W przypadku powietrznych pomp ciepła należy brać pod uwagę zmienność temperatury zewnętrznej, proces odszraniania jednostki a także sposób odprowadzania powstającej wody. Przy urządzeniach gruntowych większą rolę odgrywa prawidłowe wykonanie dolnego źródła i właściwości gruntu. W każdym przypadku znaczenie ma także sterowanie, ponieważ zapotrzebowanie na ciepło zmienia się w ciągu doby i wraz z pogodą. Podczas planowania instalacji warto rozważyć rzeczywiste warunki budynku, a nie tylko dane katalogowe. Dotyczy to zwłaszcza modernizowanych obiektów, gdzie istniejąca instalacja może narzucać określone ograniczenia. Ostateczne parametry pracy zależą od połączenia źródła ciepła, instalacji odbiorczej, warunków zewnętrznych i sposobu użytkowania budynku.
Zobacz także: pompa ciepła na propan.