Transport wewnętrzny – sposoby przemieszczania materiałów

W procesach produkcyjnych i magazynowych przemieszczanie materiałów jest związane z prawie każdą kolejną czynnością. Surowiec może być pobierany z magazynu, przekazywany na stanowisko robocze, kierowany do sprawdzeniu, a następnie trafiać do miejsca pakowania lub składowania. Przy takim układzie dosłownie na pozór mała zmiana przebiegu trasy wpływa na kilka innych etapów.

Systemy transportowe powinny być zatem dopasowane do faktycznego sposobu pracy, a nie jedynie do rodzaju urządzeń znajdujących się w hali. Podczas planowania należy zwrócić uwagę na częstotliwość przepływu, wielkość przemieszczanych partii oraz czas, przez jaki materiał może oczekiwać na następną operację. W praktyce przydatne okazuje się obserwowanie procesu w różnych porach dnia. Ruch materiałów może wyglądać zupełnie inaczej przy pełnym obciążeniu stanowisk niż podczas spokojniejszej pracy. Dopiero wtedy widać, gdzie pojawiają się kolejki, zbędne nawroty lub miejsca, w których pracownicy muszą ręcznie konwertować kierunek transportu.

Ważną kwestią jest też dostosowanie sposobu przemieszczania do właściwości ładunku. Przenośniki taśmowe i rolkowe nie działają w podobny sposób, dlatego ich wykorzystanie zależy od konstrukcji produktu, jego podstawy i sposobu odkładania. Na rolkach łatwiej przemieszczać jednostki o sztywnej i odpowiednio ukształtowanej powierzchni, w trakcie gdy taśma zapewnia ciągłe podparcie na całym odcinku. W obu przypadkach trzeba jednakże uwzględnić więcej niż samą masę materiału. Znaczenie mają także wymiary, środek ciężkości, podatność na przesuwanie oraz sposób przejmowania ładunku przez kolejny etap. Przy dłuższych trasach dochodzą zmiany kierunku, różnice wysokości i miejsca, w których materiał jest zatrzymywany. To właśnie te punkty na prawdę bardzo często wymagają najdokładniejszego zaplanowania. Przenośniki mogą pracować właściwie na prostym odcinku, a pomimo tego cały układ może mieć trudności z płynnym przekazaniem produktu pomiędzy poszczególnymi częściami instalacji.

Na organizację wpływoraz sposób, w jaki transport wewnętrzny współdzieli przestrzeń z innymi procesami. W jednej hali mogą znajdować się stanowiska pracy, ciągi piesze, miejsca odkładania materiałów, urządzenia produkcyjne oraz drogi przeznaczone dla aut. Właściwie każdy dodatkowy element ogranicza możliwości prowadzenia trasy. Czasem ustawienie urządzenia w pozornie najkrótszym miejscu powoduje utrudnienia przy dostępie do maszyny lub ogranicza sposobność późniejszego serwisowania. Dlatego w trakcie projektowania należy pozostawić odpowiednią przestrzeń wokół konstrukcji i uwzględnić sposób wykonywania czynności technicznych. Przy kilku połączonych odcinkach ważne jest również określenie, co dzieje się po zatrzymaniu jednego z nich. Jeżeli już materiał z poprzedniego stanowiska wciąż napływa, może dojść do jego nagromadzenia. Jeśli jednak kolejne urządzenie oczekuje na dostawę, powstaje przerwa w pracy. Takie współzależności są w szczególności widoczne w rozbudowanych układach, gdzie pojedynczy element wpływa na działanie kilku następnych etapów.

Wybierając rozwiązania transportu wewnętrznego, należy brać pod uwagę także warunki, które mogą przemienić się po rozpoczęciu użytkowania instalacji. Wprowadzenie nowego produktu, zmiana wymiarów opakowań lub zwiększenie liczby obsługiwanych jednostek może wpłynąć na sposób działania istniejącej trasy. Nie za każdym razem konieczna jest całkowita przebudowa, ale często pojawia się wymaganie zmiany punktu odbioru, wydłużenia odcinka lub dodania kolejnego detalu. Znacząca pozostaje też codzienna obsługa. Kurz, zabrudzenia materiałem, wilgoć albo inne czynniki występujące w hali mogą wpływać na stan części roboczych i częstotliwość wykonywania czynności kontrolnych. Dostęp do napędów, rolek, taśmy i elementów mocujących powinien być przewidziany już podczas rozmieszczania urządzeń. W innym wypadku prosta czynność techniczna może wymagać zatrzymania większej części instalacji albo czasowego wyłączenia sąsiedniego stanowiska. Takie konsekwencje pokazują, że organizacja przepływu materiałów obejmuje nie tylko i wyłącznie sam ruch ładunku, ale też warunki, w których cały układ będzie w późniejszym czasie funkcjonował.

Zobacz więcej: przenośnik taśmowy typ l.